Kontrast: Kontrast biało-czarny Kontrast czarno-biały  Litery: Normalne pismo Większe pismo

Polish VersionEnglish VersionRussian Version
Trudne problemy historii a archiwa

XVI Międzynarodowa Konferencja
Archiwów Państw
Europy Środkowo-Wschodniej

Trudne problemy historii a archiwaWarszawa, 19-20 maja 2016 r.

Organizatorzy

Aktualizacja danych

W celu zaktualizowania danych prosimy zalogować się do systemu za pomocą adresu e-mail oraz hasła podanego/wprowadzonego w trakcie rejestracji.

Dzieje konferencji

Geneza cyklu międzynarodowych konferencji archiwalnych, od 1997 r. określanych mianem "Colloquia Jerzy Skowronek dedicata", sięga połowy lat 90-tych XX w. Jej idea związana jest z toczoną wówczas debatą na temat nowej roli archiwów w społeczeństwach Europy w obliczu zachodzących przemian politycznych, a  zwłaszcza upadku systemu komunistycznego w krajach Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1989-1991. Przezwyciężenie ideologicznego podziału w Europie, a głównie przywrócenie wolności słowa w państwach byłego bloku komunistycznego oraz budowanie powszechnej dostępności do informacji, gromadzonej także w archiwach,  wymagało od  tych instytucji nowego podejścia do zagadnienia zarządzania archiwami i ich zasobami.

Z tego względu, już w 1993 r. Rada Europy nakreśliła pierwszy program dotyczący nowych zasad funkcjonowania służb archiwalnych.  W ramach jego realizacji w dniach 21-22 listopada 1994 r. zorganizowano w Strasburgu międzynarodowe spotkanie przedstawicieli archiwów, pod hasłem: "Archiwa w społeczeństwie demokratycznym. Minimalne wymagania w zakresie tworzenia, administrowania archiwów i wykorzystywania archiwów oraz współpraca archiwalna w Europie”. Jego celem było ustalenie demokratycznych norm, którymi należy kierować się przy tworzeniu i zarządzaniu archiwami, jak też określenie na nowo zasad współpracy archiwalnej między krajami Europy Wschodniej i Zachodniej. Obecni na konferencji eksperci opracowali propozycje praktycznych działań w ramach współpracy archiwalnej, jak też listę podstawowych elementów, w oparciu o które taka współpraca winna być prowadzona. Do głównych kierunków archiwalnej polityki w Europie zaliczono: zachowanie dziedzictwa archiwalnego, demokratyzację systemów i procedur prawnych, otwarcie i poprawę dostępności archiwów.

Zalecenia Rady Europy spotkały się z pozytywnym przyjęciem przez kierownictwo polskiej służby archiwalnej. Ówczesny Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, prof. Jerzy Skowronek podejmował szereg działań dla wzmocnienia obecności polskich archiwistów w międzynarodowym środowisku archiwalnym, archiwom polskim zaś przypisywał rolę integrującą we współpracy z byłymi państwami komunistycznymi. Dzięki jego staraniom,  w latach 1995-1996 zorganizowano w Polsce dwie  międzynarodowe konferencje poświęcone archiwom byłych partii komunistycznych oraz problemom zarządzania archiwami w dobie przemian prawno-ustrojowych. Rezultaty obu spotkań, jak też wytyczne do działań na przyszłość zostały sformułowane w rezolucji końcowej międzynarodowej konferencji archiwistów w Puławach w czerwcu 1996 r. Zgromadzeni uczestnicy zgodnie postulowali konieczność kontynuacji spotkań archiwistów regionu w celu przedyskutowania i oceny doświadczeń w zakresie reform archiwalnych, prowadzonych w różnych krajach. Proponowano, by spotkania te włączyć w ramy europejskich przedsięwzięć Międzynarodowej Rady Archiwów, której przedstawiciele byli obecni na obradach w Polsce.

Tragiczna śmierć prof. Skowronka w lipcu 1996 r. nie przerwała zapoczątkowanej przez niego inicjatywy. Kontynuowała ją w kolejnych latach prof. Daria Nałęcz, która we wrześniu 1997 r. objęłą funkcję Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych.

Miesiąc później, w październiku 1997 r. archiwiści z krajów Europy Środkowo-Wschodniej ponownie zebrali się w Polsce, by dyskutować nad zagadnieniem wspólnej spuścizny archiwalnej w państwach tego regionu.

W trakcie trzeciej już z kolei konferencji przyjęto - dla upamiętnienia inicjatora tego przedsięwzięcia - nazwę cyklu spotkań jako: Colloquia Jerzy Skowronek dedicata. Regularne spotkania międzynarodowe - łącznie 11 konferencji - organizowane były corocznie do 2005 r. Przedmiotem dyskusji w ich trakcie były aktualne w działalności archiwalnej problemy, takie jak: postępowanie z archiwami i archiwaliami niepaństowwymi, kwestie udostępniania materiałów archiwalnych, problemy komputeryzacji archiwów, roli tych instytucji w społeczeństwach informacyjnych oraz wśród innych instytucji pamięci.

Materiały z każdej konferencji były publikowane w ramach odrębnych tomów , w językach angielskim oraz rosyjskim - analogicznie do języków obrad.

W 2006 r. ze względu na organizację w Warszawie VII Europejskiej Konferencji Archiwalnej, przedstawiciele archiwów europejskich spotkali się jedynie w ramach wymienionego wydarzenia. W 2007 r., po kolejnej zmianie na stanowisku Naczelnego Dyrektora, zaprzestano na kolejnych kilka lat organizacji spotkań krajów środkowo-europejskich.

W roku 2012 pełniący obowiązki Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, dr Andrzej Biernat, a następnie nowo mianowany szef polskich archiwów państwowych, prof. Władysław Stępniak wznowili tradycję wieloletnich spotkań przedstawicieli archiwów z krajów Europy Środkowo-Wschodniej oraz zaproszonych reprezentatów z państw Europy Zachodniej. Tegoroczna dwunasta z kolei konferencja z cyklu Colloquia Jerzy Skowronek dedicata, zorganizowana zostanie przez Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej. Przedmiotem obrad będą zagadnienia zawiązane z dokumentacją wytworzoną przez instytucje aparatu represji  w państwach byłego bloku komunistycznego.

Organizatorzy żywią nadzieję, że wznowione spotkania będą służyły wymianie wzajemnych doświadczeń między środowiskami archiwistów w różnych krajach, jak też sprzyjały debacie i szukaniu wspólnych rozwiązań dla aktualnych problemów i wzywań, stojących przed służbami archiwalnymi w Europie.

Kalendarium konferencji z cyklu "Colloquia Jerzy Skowronek dedicata"

I konferencja
28 września - 1 października 1995 r., Stara Wieś k. Węgrowa
Archiwa byłych partii komunistycznych krajów Europy Środkowej i Wschodniej.

II konferencja
28 - 30 czerwca 1996 r., Puławy
Archiwa Europy Środkowo-Wschodniej w dobie przekształceń prawnoustrojowych.

III konferencja
22-24 października 1997 r. Goławice
Wspólna spuścizna archiwalna państw i narodów Europy Środkowej i Wschodniej.

IV konferencja
8-10 października 1998 r., Warszawa
Archiwa i archiwalia prywatne w krajach Europy Środkowej i Wschodniej.

V konferencja
15-16 października 1999 r., Mądralin
Udostępnianie materiałów archiwalnych w świetle prawa i praktyki w krajach Europy Środkowej i Wschodniej.

VI konferencja
13-14 października 2000 r., Warszawa
Archiwa byłych organizacji międzynarodowych państw Europy Środkowej i Wschodniej.

VII konferencja
28-29 września 2001r., Warszawa
Archiwa w nowym wieku. Strategiczne problemy automatyzacji archiwów.

VIII konferencja
31 maja - 1 czerwca 2002 r., Popowo
Archiwa w społeczeństwie informacyjnym.

IX konferencja
22-24 maja 2003 r., Elbląg
Archiwa w społeczeństwie.

X konferencja
28-29 maja 2004 r., Warszawa
Rola i miejsce archiwów wśród instytucji pamięci.

XI konferencja
20-21 maja 2005 r., Toruń
Archiwa i nietradycyjne nośniki informacji.

XII konferencja
4-5 października 2012 r., Warszawa
Dokumentacja komunistycznych służb specjalnych
Program pdf, Komunikat pdf

XIII konferencja
22-23 maja 2013 r., Warszawa
Dokumentacja elektroniczna i udostępnianie materiałów archiwalnych w Internecie
Program pdf

XIV konferencja
22-23 maja 2014 r., Warszawa
Gromadzenie archiwaliów w cyfrowym świecie XXI wieku
Program pdf, Komunikat pdf
Materiały

XV konferencja
21-22 maja 2015 r., Warszawa
Archiwa w otoczeniu społecznym w XXI wieku
Program pdf